McCormack ar taispeáint i nGailearaí Náisiúnta na hÉireann.

PREASRÁITEAS: 24 Meitheamh 2009

Chuir an tUasal Martin Cullen, T.D., an tAire Ealaíon, Spóirt agus Turasóireachta, an saothar is déanaí atá aimsithe ag an nGailearaí Náisiúnta, portráid a rinne Sir William Orpen de John Count McCormack (1884-1945), i láthair an phobail inniu (an 24 Meitheamh). Ceannaíodh an phéintéireacht ag ceant Christie d'Ealaín as Éirinn agus d'Ealaín Spóirt i Londain an mhí seo caite agus tá sí ar taispeáint anois i nGailearaí Náisiúnta na bPortráidí. Cead isteach saor in aisce.

Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Uasal Martin Cullen, T.D., ag an ócáid inniu: "Tá an-ríméad orm go bhfuil an phortráid thábhachtach seo de John McCormack, teanór a raibh aithne mhór air ar fud an domhain, a phéinteáil ealaíontóir mór le rá as Éirinn, aimsithe ag an nGailearaí Náisiúnta. Cuirfidh sé seo ar chumas an Ghailearaí portráid, nach mbíodh le feiceáil ach go príobháideach roimhe seo, a chur os comhair an phobail. Bhí glór den scoth ag John Count McCormack agus bhí an-tóir ag muintir na tíre seo agus ag muintir na Stát Aontaithe ach go háirithe air. Tá tábhacht mhór ag baint leis an saothar seo agus cuirfidh sé go mór le bailiúchán portráidí náisiúnta an Ghailearaí."

Meastar fós go raibh McCormack ar dhuine de na teanóir liriceacha ab fhearr a bhí riamh ann. Léiriú í an phortráid seo a rinne Orpen ar an gcáil mhór idirnáisiúnta a bhí ar an amhránaí i gcaitheamh a shaoil. Cúlra dubh agus bán atá laistiar de McCormack, leagan amach a d'úsáid Orpen go minic nuair a bhíodh sé ag tarraingt daoine ina n-aonar. Shílfeá ar bhealach go bhfuil an tslí a bhfuil McCormack sa phortráid, é ar a chompord agus é gléasta go neamhfhoirmeálta - i mbrístí leadóige, ag dul in aghaidh na foirmeáltachta a bhain leis an disciplín a raibh sé thar barr aige ach ag an am céanna go bhfuil sé ag teacht leis an léiriú a déanadh ar go leor d'amhránaithe clasaiceacha na tréimhse sin. Tugann na bileoga ceoil a bhfuil John McCormack i ngreim iontu nod dúinn faoina ghairm. Éiríonn le Orpen staidiúir mhaorga McCormack a léiriú ach fós ní shin í an tréith is ceannasaí sa phortráid.


Nóta faoin Ealaíontóir:
Rugadh William Orpen i mBaile Átha Cliath in 1878 agus chaith sé cuid mhór dá shaol oibre i Sasana. Bhí sé ar dhuine de na portráidithe b'fhaiseanta agus is fearr ar éirigh leis ag an am. Rinneadh ridire dó in 1918 de bharr seirbhís a thabhairt mar ealaíontóir i rith an chogaidh. I 2005 a tionóladh an seó aisbhreathnaithe ollmhór is déanaí dá chuid oibre san Imperial War Museum i Londain agus i nGailearaí Náisiúnta na hÉireann i mBaile Átha Cliath ina raibh 70 péintéireacht ola uilig ann chomh maith taispeántas cuimsitheach de litreacha agus de sceitsí le léaráidí iontu. Tá roinnt péintéireachtaí ola de chuid Orpen i nGailearaí Náisiúnta na hÉireann cheana féin, lena n-áirítear The Vere Foster Family (1907), The Dead Ptarmigan (c.1909), The Holy Well (1916), Sunlight (c.1925), chomh maith le cnuasach (366) de litreacha agus sceitsí a bronnadh ar an nGailearaí i 1974.