Bailiúchán Priontaí agus Líníochtaí


Is forleathan é an bailiúchán de phriontaí, líníochtaí agus saothair eile ar pháipéar. Áirítear leis sceití simplí i bpeann luaidhe, staidéir ullmhúcháin le haghaidh pictiúr, uiscedhathanna tírdhreacha críochnaithe, portráidí i ngach meán agus líníochtaí ailtireachta agus topagrafacha. Áirítear leis na buaicphointí líníochtaí Seanmháistir ón scoil Iodálach, Francach, Dúitseach agus Pléimeannach. Tá ealaíontóirí iomráiteacha lethéid Antonio del Pollaiuolo, Francesco Primaticcio, François Boucher, Jean-Antoine Watteau, Willem van de Velde II agus Jacob Jordaens le feiceáil.

Tá saibhreacht d’uiscedhathanna agus líníochtaí ag ealaíontóirí Briotanacha ón ochtú céad déag agus ón naoú céad déag sa Ghailearaí, lena n-áirítear samplaí ag John Robert Cozens, Thomas Gainsborough agus Frederic Leighton. Sármhaith atá na 31 uiscedhath ag J.M.W. Turner, a bhronn an bailitheoir Sasanach Henry Vaughan i 1900. Tá na saothair seo, a chlúdaíonn gairmréim iomlán Turner, ar taispeáint saor in aisce do mhí Eanáir gach bliain, de réir coinníollacha áirithe an bhronnta.

Is iad na líníochtaí topagrafacha is luaithe grúpa 19 radharc na hÉireann i bpeann agus dúch, a rinne an t-ealaíontóir Sasanach Francis Place i 1698-99. Is iad sráid-dhreacha de Bhaile Átha Cliath Seoirseach ábhar de shraith líníochtaí breathnaithe go géar a rinne James Malton mar ullmhúchán le haghaidh a eagráin stairiúil phriontaí Picturesque and Descriptive Views of the City of Dublin (1792-1799). Déanann punann de bhreis agus 40 radharc topagrafacha ar Iarthar na hÉireann, sceitseáilte ag William Evans as Eton i 1838, cur síos ní amháin ar an tírdhreach drámata, ach freisin ar dhálaí maireachtála léanmhara an phobail bhoicht sna deich mbliana roimh an nGórta Mór. 

Rianaíonn an bailiúchán cuimsitheach uiscedhathanna agus líníochtaí ag ealaíontóirí Éireannacha forbairt na ndisciplíní seo ón seachtú céad déag go lár an fichiú céad. Ní raibh rochtain ag ealaíontóirí óga ar oiliúint fhoirmiúil sna healaíona grafacha go dtí lár an ochtú céad déag, Nuair a bunaíodh Scoileanna Líníochta Chumann Bhaile Átha Cliath. Bhí Hugh Douglas Hamilton ar na healaíontóirí is cáiliúla a tháinig ó Scoileanna Chumann Bhaile Átha Cliath, agus a phortráidí pastail rangaithe taobh lena chomhpháirtithe san Eoraip, rud a bhain cliantacht idirnáisiúnta amach dó. Go déanach san ochtú céad déag, bhain ealaíontóirí Éireannacha suntasacht ar leith amach i réimse an táirgthe phriontaí, ach go háirithe sa réimse mezzotints. San earnail bhrabúsach seo, bhí an t-ealaíontóir James McArdell chun tosaigh, ag aistriú sárshaothar péinteáilte ag Reynolds agus ealaíontóirí portráide suntasacha eile. Is gnóthachtálacha suntasacha iad bunphriontaí James Barry agus Thomas Frye in ealaín an táirgthe phriontaí, agus tá níos mó aitheantais tuillte acu siúd.

Comhcheanglaíonn uiscedhathanna tírdhreacha George Petrie suim thipiciúil sa naoú céad déag i Rómánsaíocht lena eolas pearsanta ar stair agus ar seandálaíocht, mar atá léirithe in The Last Circuit of Pilgrims at Clonmacnoise, Co. Offaly (c.1838). Ba ealaíontóir portráide agus scéalaí corónta é a chomhpháirtí, Frederic William Burton. Macallaíonn a shaothair daite go saibhir, Hellilil and Hildebrand: The Meeting on the Turret Stairs san áireamh, atá bunaithe ar mhiotaseolaíoch agus finscéal, pictiúir na réamh-Rafaeilíteach.

I measc na n-ealaíontóirí Éireannacha eile atá léirithe tá: Daniel Maclise, Walter Osborne, William Orpen, Margaret Clarke, Evie Hone, Flora Mitchell agus Paul Henry. Áitítear le saothair ar pháipéar de chuid Harry Clarke aon cheann déag dá léiriúchán fantaisíochta de Fairy Tales ag Hans Christian Andersen, a d’fhoilsigh Harrap’s, Londain i 1916.

Sa bhailiúchán tá dhá uiscedhath dúisitheacha ag James Abbot McNeill Whistler, fós ina bhfrámaí óraithe bunaidh. Tá saothair shainiúla ag John Singer Sargent faoi thrácht in aice le saothair ag ealaíontóirí Eorpacha avant-garde, leithéid Cézanne, Picasso, Modigliani, Emil Nolde agus Paul Klee. Tá tábhacht ar leith ag baint le bailiúchán an Ghailearaí de mhionphortráidí Eorpacha agus Éireanancha, cuid mhór acu a bhronn an daonchara Éireannach-Méiriceánach Sir Alfred Chester Beatty.

De thairbhe go bhfuil saothair ar pháipéar fíneálta agus íogair faoi shoilse, coinnítear iad i Seomra Staidéir na bPriontaí agus na Líníochtaí, áit ar féidir iad a fheiceáil ach coinne a dhéanamh. Taispeántar saothair ar pháipéar go rialta i nGailearaí na bPriontaí.  Ar an drochuair, mar gheall ar obair leanúnach thógála, cuirtear taispeántais Ghailearaí na bPriontaí ar ceal go dtí go bhfógrófar a mhalairt.

Amharc ar bhuaicphointí roghnaithe ó Bhailiúchán na bPriontaí agus na Líníochtaí